Voeding en overgewicht bij volwassenen

 

Als je overgewicht hebt, weeg je meer dan goed is voor je gezondheid. Met een aangepaste voeding kun je gewicht verliezen en een gezond gewicht houden. Voor informatie over voeding en overgewicht bij kinderen is er een aparte dieetwijzer.

 

Op deze pagina krijg je antwoord op de volgende vragen:

  • Hoe herken je overgewicht?
  • Hoe wordt overgewicht behandeld?
  • Wat is de invloed van voeding bij overgewicht?
  • Wat kun je zelf doen bij overgewicht?
  • Wanneer ga je naar de diëtist?
  • Wat kun je van de diëtist verwachten?

Tot slot behandelen we enkele feiten en fabels over overgewicht.

 

Hoe herken je overgewicht?

Wie overgewicht heeft, is te zwaar voor zijn lengte en heeft te veel lichaamsvet. Mensen met overgewicht hebben meer kans op diabetes (suikerziekte), een hoge bloeddruk, galstenen, gewrichtsklachten en sommige vormen van kanker.

Er zijn twee manieren om zelf vast te stellen of je overgewicht hebt: je BMI berekenen en je middelomtrek meten.

Body Mass Index berekenen

De Body Mass Index (BMI) kun je berekenen door je gewicht te delen door je lengte in het kwadraat. Stel: je bent 1,70 m groot en weegt 75 kilo. Om je BMI te berekenen, deel je dan 75 door 2,89 (1,7 x 1,7 = 2,89). Je BMI is dan 26.

Je kunt je BMI ook automatisch berekenen. Kijk hiervoor op de website van het Voedingscentrum.

Middelomtrek meten

Ook je middelomtrek meten is een betrouwbare manier om vast te stellen of je overgewicht hebt. Meet daarvoor de omvang van je middel: precies tussen de onderkant van je ribben en de bovenkant van je heupbot. Je hebt overgewicht als dit boven de 80 cm (vrouwen) of 94 cm (mannen) ligt.

Ernstig overgewicht (obesitas)

Als je BMI groter is dan 30, heb je ernstig overgewicht of obesitas. Het risico op bijkomende ziektes stijgt dan sterk.

 

Hoe wordt overgewicht behandeld?

Overgewicht ontstaat vaak door een combinatie van te veel of verkeerd eten én te weinig bewegen. Je wordt meestal te zwaar door verkeerd gedrag. Bij de behandeling staat de verandering van ongezond gedrag naar gezond gedrag voorop.

Heel  zelden is overgewicht het gevolg van een aandoening of het gebruik van bepaalde medicijnen. Als je hier een vraag over hebt, kun je dit het beste met je (huis)arts bespreken.

Een diëtist kan je helpen bij het veranderen van je eetpatroon en je eetgedrag. Stap voor stap leer je naar je gewoontes te kijken en die om te zetten in gezonde gewoontes. Ook analyseert de diëtist jouw voedingspatroon en zal ze je adviseren wat je daarin zou moeten veranderen. Heb je hulp nodig om meer te gaan bewegen? Daar kan een fysiotherapeut je bij helpen.

Het is niet altijd nodig om af te vallen tot je exact de juiste BMI hebt. Wanneer je 5% afvalt, heeft dit al een positief effect voor onder andere je bloeddruk en mogelijk je bloedsuikerwaarden.

Als je ernstig overgewicht (obesitas) hebt, is het belangrijk om je gewicht omlaag te brengen met 10%. Daarmee kun je het krijgen van ziektes nog voorkomen.

 

Wat is de invloed van voeding bij overgewicht?

Voeding speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van overgewicht. Als je overgewicht hebt, eet je te veel óf verkeerd. Een diëtist kan kijken wat je het beste kunt eten en hoe je het langere tijd kunt volhouden. Het veranderen van je eetpatroon kost tijd, dus néém die tijd. Af en toe een terugval is niet vreemd. Probeer wel zo snel mogelijk je nieuwe eetpatroon weer op te pikken.

 

Wat kun je zelf doen bij overgewicht?

Over het algemeen helpt het om je aan de volgende tips te houden:

  • Eet drie maaltijden, verdeeld over de dag. Eet niet vaker dan 2 x iets tussendoor;
  • Kies alleen volkoren producten;
  • Sla geen maaltijden over;
  • Drink ongeveer 8 tot 12 glazen per dag (water, thee en/of koffie, zonder suiker);
  • Gebruik 3 x per dag een melkproduct zonder toegevoegd suiker;
  • Eet voldoende groente 250 gram groente en maximaal 2 stuks fruit per dag;
  • Drink weinig tot geen alcohol, sap, frisdrank met suiker;
  • Gebruik weinig suikerrijke en vetrijke tussendoortjes, zoals snoep, koek, chips.

Soms zijn deze tips voldoende om gewicht te verliezen, soms ook niet. Voeding is namelijk heel persoonlijk. Elke medische situatie, leefstijl en leeftijd vraagt weer om een andere voeding. Een diëtist helpt je door je advies te geven over hoe je zo eenvoudig mogelijk en verantwoord gewicht kan verliezen.

 

Wanneer ga je naar de diëtist?

Misschien heb je al veel diëten gedaan die niet hebben gewerkt. Of heb je een steuntje in de rug nodig bij het volhouden. Of twijfel je of je alle voedingsstoffen binnenkrijgt die je nodig hebt. De diëtist kan je helpen!

 

Feiten en fabels

Er worden veel fabels over overgewicht verteld. Kun jij de feiten van de fabels onderscheiden?

 

Feit of fabel?

Koolhydraten zijn dikmakers, dus je kunt beter kiezen voor koolhydraatarm brood.
Fabel!

 

Feit of fabel?

Een dieet werkt niet bij mij, dus kan ik beter afvalpillen nemen.
Fabel!

 

Feit of fabel?

Van water drinken val je af.
Fabel!

 

Feit of fabel?

‘Light’ is goed voor de lijn
Fabel! ‘Light’ is niet altijd goed voor de lijn. Een product mag ‘light’ heten als het ten minste 30% minder koolhydraten, eiwitten, vetten of een combinatie hiervan bevat. Vaak is dit niet genoeg om af te vallen. Soms kun je gewoon beter kiezen voor een ander soort product. Kies bijvoorbeeld voor olijven in plaats van light chips.

 

Meer weten?

Wil je weten hoe het precies zit en wat voor jou de beste voeding is? Ga dan naar de diëtist!

 

Relevante links

Overgewicht Voedingscentrum

Mijn Eetmeter

Alles over afvallen