Insulineresistentie

, diëtist 22 april 2019

Gestoorde nuchtere glucosewaarden, pré-diabetes, insulineresistentie. Allemaal benamingen die hetzelfde betekenen: je bent hard op weg naar het krijgen van diabetes type II. Wat is het precies en wat kun je zelf doen om het tij te keren?

insulineresistentie

Insuline

Elke keer als je iets eet waar koolhydraten in zitten, dan komt er suiker, ofwel glucose,in je bloed terecht. Koolhydraten is namelijk een verzamelnaam voor verschillende soorten suikers en uiteindelijk worden alle koolhydraten afgebroken tot glucose. Eerder schreef ik al over koolhydraten. Deze zitten onder andere in brood, graanproducten, fruit, aardappel, rijst en ook in producten met een zoete smaak: suiker, zoet broodbeleg, frisdrank, sap, limonade, koek, snoep etc. Als de hoeveelheid suiker in je bloed stijgt, ofwel de bloedglucosewaarde wordt hoger, dan maakt je alvleesklier het hormoon insuline. Insuline verlaagt de bloedglucose weer tot een normaal niveau. Zo houdt het de bloedglucosespiegel in balans. De bloedsuikers worden dan met hulp van insuline opgenomen in de hersenen, spieren en lever. Daar worden ze gebruikt (of tijdelijk opgeslagen) als energiebron.

 

Insulineresistentie

Zodra je lichaam niet meer goed reageert op insuline, blijft er te veel bloedglucose ongebruikt in het bloed zitten. Dan heb je dus een verstoorde (nuchtere) glucose en we noemen dat ook insulineresistentie. Insulineresistentie is vaak een aanloopje tot diabetes type II. Mensen met diabetes type II zijn altijd insulineresistent. Hun alvleesklier maakt wel insuline, maar hun lichaam is er minder of niet gevoelig meer voor.

 

Oorzaken

De oorzaken van insulineresistentie zijn vooral overgewicht en te weinig lichaamsbeweging. Ook kan erfelijke aanleg een rol spelen. Als je ouders diabetes type II hebben, dan is de kans groter dat jij dat op een bepaald moment in je leven ook krijgt. Toch is het geen vast gegeven: mensen met overgewicht of obesitas hebben niet altijd insulineresistentie en soms krijgen mensen met een gezond gewicht het ook.

 

Gevolgen hoge bloedglucosewaarde

Wat is nu een goede bloedglucosewaarde? Als je bloedglucosewaarde nuchter is geprikt (acht uur daarvoor niets gegeten of gedronken behalve water) dan wil dat het volgende zeggen:

  • onder de 6,1 mmol/l – geen diabetes
  • tussen de 6,1 en 6,9 mmol/l – pré diabetes, ofwel insulineresistentie
  • boven de 6,9 mmol/l – diabetes

 

Als je een te hoge bloedglucosewaarde hebt en je verandert niets aan je leefstijl dan ontstaat diabetes. Een langdurig te hoge bloedglucosewaarde veroorzaakt schade aan de bloedvaten. Vandaar dat de kans op hart- en vaatziekten bij mensen met diabetes veel groter is. We noemen dit het metabool syndroom.

 

Er is sprake van het metabool syndroom als je een hebt (bij vrouwen boven de 80 centimeter, bij mannen boven de 94 centimeter. in combinatie met twee of meer van deze punten:

  • hoge bloeddruk, ongeacht of je er al voor wordt behandeld
  • te veel bloedvetten: het triglyceridengehalte is verhoogd
  • te laag HDL-cholesterol (het ‘goede’ cholesterol)
  • verhoogde nuchtere bloedglucosewaarde of diabetes type 2

 

Koolhydraten beperken

Minder koolhydraten eten, afvallen en meer bewegen maken het lichaam gevoeliger voor insuline. Zelfs als afvallen niet lukt of als het niet nodig is omdat je al een gezond gewicht hebt, dan is het heel zinvol om minder koolhydraten te eten. Want als je minder koolhydraten eet, dan komt er minder suiker / glucose in je bloed. De slimste aanpak bij het beperken van je koolhydraatinname is het stoppen van suikers die je niet nodig hebt: zoet broodbeleg, koek, snoep, gebak, frisdrank, sappen en smoothies, voorverpakte tussendoortjes, geraffineerde granen (wit brood, witte rijst en pasta).

 

Wil je een stap verder gaan met koolhydraten beperken? En wil je er daarbij zeker van zijn dat je alle voedingstoffen, vitamines en mineralen binnenkrijgt? Vraag dan hulp bij een diëtist in de buurt.  De diëtist geeft je een persoonlijk advies afgestemd op jouw situatie.