Moeite met kauwen en slikken: de noodzaak van aangepaste voeding

, diëtist 14 oktober 2019

Een CVA, gevorderde dementie, kapot kunstgebit, kaak-operatie, verstandelijke handicap of gekneusde neus. Het lijkt op het eerste oog misschien niet zo, maar deze genoemde diagnoses en klachten hebben allemaal wat met elkaar gemeen: ze kunnen leiden tot problemen met kauwen en slikken. De kans is groot dat het veel moeite kost om vaste voeding binnen te krijgen, zoals het eten van brood of een avondmaaltijd. Voeding kan in de luchtpijp terecht komen, hoestbuien veroorzaken en je kunt hier flink benauwd van raken. In dit blog vertel ik je meer over de oplossing om in dat geval de consistentie van de voeding aan te passen.

moeite met kauwen en slikken: de noodzaak van aangepaste voeding

Een aangepaste consi-watte?

Juist, een aangepaste consistentie. Consistentie betekent letterlijk “samenhang/dichtheid van deeltjes”. Toen ik dit voor het eerst hoorde ging er bij mij nog geen belletje rinkelen. Toch is het eigenlijk best logisch: de dikte en structuur van de voeding zorgt ervoor dat voeding minder makkelijk of juist heel goed gekauwd en ingeslikt kan worden.

 

Denk bijvoorbeeld aan verschillende soorten soep: een gebonden maaltijdsoep met veel groenten heeft een andere dichtheid (consistentie) dan bijvoorbeeld heldere soep zonder vulling. En een gladde smoothie van banaan en yoghurt heeft een andere structuur dan als je een schaaltje yoghurt met plakjes banaan eet.

 

Hoe wordt de juiste consistentie bepaald?

Welke consistentie bij je past, is afhankelijk van de ernst van de klacht of het ziektebeeld. De arts stelt vast door welke reden je minder goed kunt kauwen of slikken. In de meeste gevallen bepaalt de logopedist daarna welke consistentie nodig is om veilig te kunnen kauwen en slikken. Als dit is vastgesteld gaat de diëtist vervolgens aan de slag met een zo passend mogelijk voedingsadvies.

 

Verschillende consistenties

Bij een aangepaste consistentie worden harde en taaie voedingsmiddelen zoals rauwe wortel of een doorbakken biefstuk vaak vermeden. Er zijn verschillende soorten termen om een aangepaste consistentie te omschrijven.

 

Voorbeelden zijn:

  • dun vloeibaar, bijvoorbeeld water-, thee en koffiedikte
  • licht of matig vloeibaar, bijvoorbeeld de dikte van karnemelk en yoghurt
  • dik vloeibaar, bijvoorbeeld de dikte van vla met een gladde structuur
  • gemalen, gepureerd of extreem dik vloeibaar, bijvoorbeeld de dikte van havermoutpap, zonder klontjes
  • zacht en kleingesneden, bijvoorbeeld brood zonder korst, kleine klontjes kunnen aanwezig zijn

 

Advies op maat

Bovengenoemde omschrijvingen zijn voorbeelden van consistenties. Afhankelijk vanuit welke zorgorganisatie je geholpen wordt met kauw- en slikproblemen, kunnen deze omschrijvingen mogelijk nog anders worden gebruikt. Belangrijk is het om je aan het advies van je arts, logopedist en diëtist te houden. Samen kijken we naar de gewenste consistentie zodat je met zo min mogelijk klachten voldoende voedingsstoffen binnen krijgt!