Ondervoeding in het ziekenhuis

, diëtist 21 oktober 2019

In ziekenhuizen komt steeds meer aandacht voor eiwitrijk eten. Dit is belangrijk omdat veel mensen met ondervoeding worden opgenomen en dit invloed heeft op het herstel en de weerstand van de patiënt. Landelijke cijfers laten zelfs zien dat 10-25% van de patiënten in het ziekenhuis ondervoed is. Wat ondervoeding is, hoe het ontstaat en wat er door ziekenhuizen aan gedaan wordt om dit tegen te gaan lees je in dit blog.

Ondervoeding in het ziekenhuis

 

Ondervoeding

Er is sprake van ondervoeding als je minder energie of voedingsstoffen binnenkrijgt dan nodig. Onbedoeld gewichtsverlies is een belangrijke maatstaf van ondervoeding. Men spreekt van ondervoeding als je onbedoeld meer dan 5 procent gewichtsverlies hebt binnen een maand of meer dan 10 procent binnen een halfjaar.

 

Behalve onbedoeld gewichtsverlies zijn ook verlies van spiermassa, het algeheel slechter functioneren van het lichaam, futloosheid, haaruitval en slechte concentratie kenmerken van ondervoeding.

 

Door ziekte kan de behoefte aan voedingsstoffen groter worden, zodat een normale voeding niet meer voldoende is. Het risico om ondervoed te raken is bij ziekte daarom groot.

 

Mocht je denken dat je (risico op) ondervoeding hebt, dan is het goed om contact op te nemen met je huisarts.

 

Eiwitrijk

Door energie- en eiwitrijk te eten kun je ondervoeding behandelen. Daarnaast is beweging een belangrijk onderdeel van de behandeling om de spiermassa te behouden.

 

Om ondervoeding te behandelen heb je minimaal 1,2 gram eiwit per kg lichaamsgewicht nodig. Dus iemand van 70 kg heeft dan minstens 84 gram eiwit per dag nodig. De grootste bronnen van eiwit zijn vooral dierlijke producten zoals vlees, vis, kip, ei, kaas, melk- en melkproducten, maar ook peulvruchten (o.a. bruine bonen, linzen, kikkererwten) en noten leveren een goede bijdrage.

 

Als we uitgaan van het voorbeeld van iemand van 70 kg met ondervoeding dan zou de eiwitinname met de voeding er op een dag ongeveer zo uit kunnen zien:

 

  • 3 sneetjes brood waarvan 2 met kaas en 1 met pindakaas (22 gram eiwit)
  • 2 glazen melk of schaaltje vla/yoghurt (10 gram)
  • een warme maaltijd met 1 ons vlees, een paar aardappelen, groenten en een toetje (ongeveer 30 gram eiwit)
  • tussendoor: schaaltje magere kwark (15 gram eiwit), gekookt ei (7 gram eiwit), 2 porties fruit (1-2 gram eiwit)
  • ter variatie voor tussendoor: 2 eetlepels noten (8 gram eiwit), paar blokjes kaas (10 gram eiwit), extra beschuit of cracker met kaas/vleeswaren (4-6 gram eiwit), eiwitverrijkte vla/yoghurt/pap (10 gram eiwit)

 

Als het lukt om dit op een dag te eten en drinken, dan red je het vaak wel om voldoende eiwit binnen te krijgen.

 

Maar wat als je geen grote eter bent of een verminderde eetlust hebt? Dan wordt het lastig om deze hoeveelheid eiwit binnen te krijgen. Daarom is het goed om dan advies en begeleiding te vragen bijvoorbeeld van een diëtist in de buurt of bij opname aan de diëtist in het ziekenhuis.

 

Ziekenhuis

Bij opname in de meeste ziekenhuizen wordt er sowieso gekeken of je een verhoogd risico op ondervoeding hebt. Hierop wordt de diëtist ingeschakeld of krijg je bij opname al energie- en eiwitrijk eten aangeboden. Steeds meer ziekenhuizen gaan over op het standaard 6 x daags aanbieden van eten in plaats van 3 x daags waarbij er tussendoor aanbod is van energie- en eiwitrijke hapjes. Dit vergroot de mogelijkheid om voldoende energie en andere voedingsstoffen binnen te krijgen als je minder eetlust hebt bijvoorbeeld.

 

Ook kunnen er speciale energie- en eiwitrijke dranken worden voorgeschreven als het niet lukt om met ‘gewone’ voeding voldoende energie en eiwit binnen te krijgen.

 

Apps

Als je zelf in de gaten wilt houden of je voldoende energie en voedingstoffen eet kun je gebruik maken van een app. Veel apps laten alleen zien hoeveel calorieën een voedingsmiddel bevat. Met de Eetmeter app van het Voedingscentrum kun je ook zien hoeveel eiwitten je binnen krijgt.