Plantensterolen voor een lager cholesterol

, diëtist 7 december 2017

Een vrouw van 53 jaar komt op mijn spreekuur. Ze is verwezen door de praktijkondersteuner van de huisarts in verband met een te hoog cholesterol. Ze heeft alle adviezen opgevolgd. Ze eet nu meer groente, fruit, peulvruchten, vis en noten en laat de frisdrank, gebak, koek, chips en alcohol zoveel mogelijk staan.

 plantensterolen

Mevrouw heeft een gezond gewicht bereikt en gaat elke dag wandelen of fietsen. Haar cholesterol is gedaald van 7,2 mmol/L naar 5,8 mmol/L. Het LDL-cholesterol (het slechte cholesterol) is gedaald van 3,7 mmol/L naar 2,9 mmol/L. Een mooi resultaat, maar de waarden zijn nog steeds te hoog. Een hoog cholesterol zit ook in haar familie. Op advies van de praktijkondersteuner ging ze medicijnen gebruiken om het cholesterol te verlagen, maar daar kreeg ze veel spierpijn van. ‘Ik wil echt geen medicijnen meer’, geeft mevrouw aan. ‘Is er nog iets anders wat ik kan doen?’

Plantensterolen

Plantensterolen zijn stoffen die van nature voorkomen in bijvoorbeeld noten en sojabonen. Ze lijken op het cholesterol, maar kunnen nauwelijks door het menselijk lichaam worden opgenomen. Ze zorgen er wel voor dat de opname van cholesterol in de darmen wordt geblokkeerd. Zo wordt er minder cholesterol opgenomen en het LDL-cholesterol in het bloed verlaagd. Toegevoegde plantensterolen zijn niet voor iedereen noodzakelijk.

Producten

In Nederland zijn er een aantal halvarines, minidrinks en melkdranken op de markt met toegevoegde plantensterolen. Een dagelijkse dosis van 1-3 gram plantensterolen per dag verlaagt het LDL-cholesterol met gemiddeld 10%. Bij het gebruik van plantensterolen op brood betekent dit dat men ongeveer 5 sneden brood per dag moet besmeren met een halvarine met plantensterolen.

Net als medicatie wordt deze verlaging alleen bereikt zolang het product gebruikt wordt. Bij het stoppen met extra plantensterolen zal het cholesterol weer stijgen. Het ligt voor de hand dat door de daling van het LDL-cholesterol de kans op hart- en vaatziekten ook lager is, maar daar is tot nu toe geen wetenschappelijk bewijs voor geleverd. Er zijn tot nu toe ook nauwelijks bijwerkingen bekend van het gebruik van toegevoegde plantensterolen. Bij langdurig gebruik kan wel het vitamine A-gehalte in het lichaam iets dalen.

A-merken en B-merken

Je hoeft niet de dure variant halvarine met plantensterolen te kiezen. De A- en B-merken zijn qua samenstelling ongeveer gelijk. Let op dat er op de verpakking staat: ‘met toegevoegde plantensterolen’.

Resultaat

Mevrouw besluit, na mijn uitleg, gebruik te gaan maken van toegevoegde plantensterolen. Met behulp van een halvarine met plantensterolen daalt het totaalcholesterol van mevrouw naar 5,2 mmol/L en het LDL-cholesterol naar 2,5 mmol/L.

Niet voor iedereen

Toegevoegde plantensterolen zijn niet voor iedereen noodzakelijk. Als het cholesterol goed is, zonder het gebruik van medicatie, is het gebruik ervan niet nodig en onnodig duur. De basis blijft altijd een gezond eetpatroon met veel groente, fruit, peulvruchten, vis en noten en zo min mogelijk bewerkte producten en alcoholische dranken. Toegevoegde plantensterolen kunnen nooit een ongezond eetpatroon compenseren. Maar als de basisvoeding goed is, kunnen ze in specifieke gevallen, zoals bij deze mevrouw een extra bijdrage leveren aan het verlagen van het cholesterol.