Zout en de bloeddruk

, diëtist 15 augustus 2019

Als ik vroeger als kind bij mijn oma ging eten was dat een hele belevenis. Oma had namelijk heel raar brood. Voor ons als kleinkinderen had ze wel normaal brood, maar als ik een stukje van haar boterham mocht proeven dan smaakte dat heel gek.

Pas veel later begreep ik dat oma zoutloos brood at. Ze deed dat op advies van de huisarts in verband met een hoge bloeddruk.

Inmiddels is dit bijna dertig jaar geleden. Tegenwoordig vind je waarschijnlijk niet veel oma’s meer die zoutloos brood eten. Hoe zit het dan met zout en de bloeddruk?

zout en de bloeddruk

 

Zoutgevoeligheid

Er is een verband tussen het eten van zout en de bloeddruk. Te veel zout laat de bloeddruk stijgen. Wel verschilt het per persoon hoe groot dit effect is. De ene mens is ‘zoutgevoeliger’ dan de andere. Of je zelf zoutgevoelig bent, kun je alleen maar ontdekken door het uit te proberen. Laat je bloeddruk meten, minder een paar weken met zout en laat opnieuw je bloeddruk meten. Zie je een daling? Dan ben je dus zoutgevoelig.

 

Een hoge bloeddruk is niet goed voor hart en vaten en voor de nieren. Minder zout eten kan dus helpen om de kans op hart- en vaatziekten en nierziekte te verminderen. De nieren van kleine kinderen zijn extra gevoelig voor de negatieve effecten van zout. Ook voor jonge kinderen is minder zout eten dus zinvol.

 

Zoutvervangers

De boosdoener in zout is het mineraal natrium. De chemische samenstelling van keukenzout is natriumchloride. Het stofje natrium zorgt dus voor het negatieve effect op de bloeddruk.

 

Er bestaan zoutvervangers met minder natrium. Dit wordt verkocht onder de naam ‘dieetzout’, ‘LoSalt’ of ‘Jozo Bewust’. In plaats van natriumchloride wordt hiervoor kaliumchloride gebruikt. Omdat dit echter een beetje anders smaakt, wordt het gemengd met keukenzout. Deze zoutsoorten leveren dus minder natrium dan gewoon zout, maar er zit nog wel wat natrium in. Gezonder dan keukenzout, maar nóg beter is natuurlijk om helemaal geen zout toe te voegen.

 

Voor mensen met een slechte nierfunctie wordt het gebruik van zout met kaliumchloride afgeraden. Het kalium in het bloed kan dan te hoog worden.

 

Andere alternatieven voor zout zoals zeezout, Keltisch zeezout of Himalayazout bestaan gewoon uit natriumchloride en zijn dus hetzelfde als keukenzout.

 

Oma

Oma deed het dus zo slecht nog niet met haar zoutloze brood. Wel weten we inmiddels dat het voor de bloeddruk al enorm scheelt als je 4-6 gram zout per dag eet in plaats van de 9 gram zout die de gemiddelde Nederlander nu dagelijks binnenkrijgt. Aangezien de meeste mensen zoutloos brood onsmakelijk vinden, wordt het niet veel meer gebruikt.

 

Door het mijden van kant-en-klaarproducten en het niet toevoegen van zout aan de warme maaltijd bereik je al veel winst. Bovendien wordt aan bakkerszout in Nederland jodium toegevoegd waardoor het eten van zoutloos brood het risico van jodiumtekort met zich meebrengt.

 

Maar mijn oma is bijna 92 jaar geworden. Misschien wel mede dankzij haar zoutloze brood en goede bloeddruk.