Oliebollen eten: waar komt die traditie vandaan?

 

, diëtist - 17 december 2018

In de wintermaanden eten we oliebollen. Al vanaf oktober zie je de oliebollenkramen op verschillende plekken in de stad staan. En met Oud & Nieuw is het helemaal een traditie om oliebollen te eten. Waar komt die traditie vandaan?

 oliebollen

Kookboek

Het eerste kookboek waarin een recept voor oliebollen staat, stamt uit 1667. Het heet ‘De verstandige kock of sorghvuldige huyshoudster’. De oliebol heette toen nog oliekoek en was vaak gevuld met appel, amandelen en rozijnen. De oliekoek was nog hard en plat, niet zo’n luchtige bol zoals we nu eten. Dat kwam pas in de twintigste eeuw.

 

Vasten en feesten

Lang geleden werd er voor Kerst gevast door katholieken. Dat was van 11 november tot aan Kerst. Tegenwoordig gebeurt dat soms nog steeds. Om het einde van de vastenperiode te vieren, werden er oliebollen gegeten.

 

Ook zijn er theorieën dat er (een soort van) oliebollen werden gebruikt om te offeren aan het einde van het jaar. Dat deden de Germanen tweeduizend jaar geleden. Volgens de Germanen zouden de godin Perchta en andere slechte geesten ’s avonds ronddwalen. Om deze geesten tevreden te stellen werd voedsel geofferd, waarvan het meeste in gefrituurd deeg zat. Door het vet in de oliebollen zou het zwaard van Perchta van het lichaam glijden, waardoor diegenen die oliebollen gegeten hadden niet opengereten zouden worden.

 

Nog een theorie: in omstreeks 1500 kwam er veel Portugese Joden naar Nederland. In Portugal bestond toen al een vergelijkbare oliekoek. Mogelijk hebben zij die gewoonte en het recept meegenomen naar Nederland.

 

Veel verschillende ideeën dus over hoe de traditie is ontstaan.

 

Toen de winters nog bar en boos waren

Ten einde van de Middeleeuwen tot halverwege de twintigste eeuw stond de winter ook voor barre tijden. Het was behoorlijk koud! En wat is er dan voedzamer en makkelijker te maken dan een oliebol? Door het deeg, de noten en rozijnen en doordat het gebakken werd in olie, is het heel calorierijk voedsel. Perfect om winterse omstandigheden door te komen. Oliebollen zijn warm, vullen goed en zorgen voor een voorraadje wintervet. Dat konden mensen toen nog goed gebruiken tegen de vrieskou.

 

Ingrediënten

Voordeel van de oliebol is dat het lang houdbaar was, dat de ingrediënten niet duur en goed voorhanden waren: bloem, melk, ei, snufje zout, rozijnen, appel, noten en olie om in te bakken. Later kwam daar gist bij en werd de oliekoek een luchtige oliebol.

 

Hoe zit het met de calorieën?

Inmiddels hebben we de oliebol niet meer nodig om barre wintertijden door te komen. Handig om te weten is dat elke oliebol 160 calorieën bevat, als er rozijnen aan toegevoegd zijn is dat 180 calorieën. De appelbeignet bevat 147 calorieën. Heb je een grote variant oliebol, dan kan dat wel oplopen tot 300 calorieën.

 

Maar zo voor af en toe moet je er zeker van kunnen genieten. Alvast een gelukkig en gezond nieuwjaar!

    Deel dit bericht

  1. Facebook
  2. Twitter
  3. Linkedin
  4. Mail