Thaise voetballertjes en zieke ouderen

, diëtist 17 september 2018

Begin juli was de wereld een tijdje in de ban van de Thaise voetballertjes die opgesloten zaten in een volgelopen grot. Na tien dagen kwamen de eerste beelden naar buiten van een Britse duiker die de tieners vond. Wat meteen opviel waren de magere beentjes van de jongens. Door tien dagen nauwelijks voeding en beweging waren ze veel spiermassa verloren en flink verzwakt.

Thaise voetballertjes en zieke ouderen

De jongens waren fit, jong en gezond voordat ze in de problemen raakten. Je kunt je voorstellen dat als je ziek en ouder bent en je tien dagen met weinig beweging en onvoldoende voeding opgenomen in het ziekenhuis ligt, het verlies van spiermassa nog veel groter is. Gezonde ouderen zijn na tien dagen in bed liggen zo’n 10 procent van hun spiermassa kwijt. Dit verschijnsel heet sarcopenie en is een groot probleem dat vaak wordt onderschat.

 

Sarcopenie

Vanaf 30 jaar verliezen mensen gemiddeld 1 procent spiermassa per jaar. Een 80-jarige kan hierdoor nog maar de helft van de oorspronkelijke spiermassa hebben. Dat zie je niet op de weegschaal, omdat vet de plek van de spieren inneemt. Daardoor krijgen veel mensen dunnere armen en benen en een dikkere buik naarmate ze ouder worden. Als ouderen meer spiermassa verliezen dan normaal en dit ook gevolgen heeft voor hun lopen en functioneren heet dit sarcopenie.

 

Minder spiermassa betekent ook minder kracht. Hierdoor wordt bewegen moeilijker en het risico op vallen groter. Ook herstel bij ziekte gaat moeilijker als je minder spieren hebt.

 

Wat kun je er tegen doen?

Beweging

Om verlies van spiermassa te voorkomen is beweging heel belangrijk. Als een operatie gepland is, is het verstandig al voor opname te trainen om met meer spiermassa te starten en dus meer over te houden aan het einde van de opname. Ook tijdens een ziekenhuisopname is het belangrijk zo snel mogelijk uit bed te komen en zoveel mogelijk te blijven bewegen. Na opname revalideren kan helpen de spiermassa snel te herstellen.

 

Voeding

Naast beweging zijn ook bouwstoffen uit de voeding nodig. Die bouwstoffen heten eiwitten en zitten veel in vlees, vis, zuivelproducten, noten, peulvruchten en eieren. Hoeveel eiwit precies nodig is, is afhankelijk van je gewicht en medische toestand. Vaak komt het neer op minimaal 80 gram per dag. Het is belangrijk dit te verdelen in porties van 20-30 gram per dag. Bij de warme maaltijd wordt dit vaak eenvoudig gehaald (vlees en vis leveren veel eiwit, net als toetjes), maar bij de broodmaaltijden is dit voor de meeste ouderen lastiger. Kwark levert veel eiwit en zalm of makreel als broodbeleg zijn ook goed bruikbaar voor meer eiwit. Eet ook producten met eiwit na lichamelijke inspanning en voor het slapengaan. De diëtist kan hierover praktisch en persoonlijk advies geven.

 

Veel winst

De voetballertjes zijn waarschijnlijk snel weer de oude. Als je ouder bent kost dit vaak meer moeite, maar met hulp van de diëtist en voldoende beweging is veel te winnen. Als sarcopenie voorkomen en behandeld wordt, kunnen ouderen langer zelfstandig leven en is zelfs de levensverwachting hoger.